ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਉੱਤੇ GST ਦਰਾਂ 2026: 5%, 18% ਅਤੇ ਛੋਟ ਵਾਲੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ

56ਵੀਂ GST ਕੌਂਸਲ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮੁੱਖ ਦਰਾਂ, 5% ਅਤੇ 18%, ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ 40% ਦਰ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਪੁਰਾਣੇ 12% ਅਤੇ 28% ਸਲੈਬ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਛੋਟ ਵਾਲੀਆਂ (0%) ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਨ। ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਇਹ ਸਾਰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਵਸਤੂ ਦੀ ਦਰ ਲਈ ਦਰ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਆਪ ਪੜ੍ਹੋ (ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਧਿਸੂਚਨਾ 09/2025-ਸੈਂਟਰਲ ਟੈਕਸ (ਰੇਟ) ਵਿੱਚ ਹੈ)। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੀ ਨਤੀਜੇ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ: 5%, 18% ਅਤੇ ਛੋਟ। ਇਸ ਗਾਈਡ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾੜਾ ਸੇਵਾ ਉੱਤੇ 40% ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਬਦਲਾਅ ਹੈ: ITC ਸਮੇਤ ਫਾਰਵਰਡ ਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਗੁਡਜ਼ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਏਜੰਸੀ (GTA) ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ 12% ਦੀ ਥਾਂ 22 ਸਤੰਬਰ 2025 ਤੋਂ 18% (ਅਧਿਸੂਚਨਾ 15/2025-ਸੈਂਟਰਲ ਟੈਕਸ (ਰੇਟ), ਮਿਤੀ 17 ਸਤੰਬਰ 2025)। 5% ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ।

ਗੁਡਜ਼ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਏਜੰਸੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਲਟੀ (consignment note) ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਸੇਵਾ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ: 1. ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ (RCM), 5%: GTA ਬਿਨਾਂ ਟੈਕਸ ਦਾ ਬਿੱਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 5% ਸੇਵਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। GTA ITC ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ। 18% ਦਾ ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। 2. ITC ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਫਾਰਵਰਡ ਚਾਰਜ, 5%: GTA ਆਪਣੇ ਬਿੱਲ ਉੱਤੇ 5% ਲਾ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖਰੀਦਾਂ ਉੱਤੇ ITC ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ। 3. ITC ਸਮੇਤ ਫਾਰਵਰਡ ਚਾਰਜ, 18%: GTA 18% ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ (9% CGST + 9% SGST, ਜਾਂ 18% IGST) ਅਤੇ ਯੋਗ ਇਨਪੁੱਟ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ITC ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। 21 ਸਤੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਇਹ 12% ਸੀ। ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਕੌਣ ਭਰੇਗਾ, ਇਹ ਅਧਿਸੂਚਨਾ 13/2017 ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਫੈਕਟਰੀ, ਸੁਸਾਇਟੀ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ, GST ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਅਕਤੀ, ਬਾਡੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ, ਭਾਈਵਾਲੀ ਜਾਂ AOP, ਜਾਂ ਕੈਜ਼ੂਅਲ ਟੈਕਸੇਬਲ ਪਰਸਨ। ਜੇ GTA ਨੇ ਫਾਰਵਰਡ ਚਾਰਜ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿੱਲ ਉੱਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਛਾਪੀ ਹੈ ਤਾਂ ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। GTA ਫਾਰਵਰਡ ਚਾਰਜ GST ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਚੁਣਦੀ ਹੈ (Annexure V, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ ਵਿਚਕਾਰ); ਜਦੋਂ ਤੱਕ GTA Annexure VI ਨਾ ਭਰੇ ਵਿਕਲਪ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਾਡੀ GTA ਉੱਤੇ GST ਵਾਲੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਧਿਸੂਚਨਾ 12/2017 ਅਤੇ 04/2022 ਤਹਿਤ ਤਿੰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਛੋਟ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ: 1. ਛੋਟ ਵਾਲਾ ਮਾਲ। ਖੇਤੀ ਉਪਜ; ਦੁੱਧ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਅਨਾਜ (ਆਟਾ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਸਮੇਤ); ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ; ਰਜਿਸਟਰਡ ਅਖ਼ਬਾਰ ਤੇ ਰਸਾਲੇ; ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ; ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੀ GTA ਵੱਲੋਂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ (ਅਧਿਸੂਚਨਾ 12/2017, ਲੜੀ ਨੰਬਰ 21)। 2. ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਅਕਤੀ। ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਅਕਤੀ (ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦਾ ਸਮਾਨ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰ) ਨੂੰ GTA ਦੀ ਸੇਵਾ GST ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ (ਲੜੀ ਨੰਬਰ 21A)। 3. ਬਿਲਟੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੜਕੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਲ ਦੀ ਸਾਦੀ ਸੜਕੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਜੋ ਨਾ GTA ਹੈ ਨਾ ਕੋਰੀਅਰ ਏਜੰਸੀ (ਲੜੀ ਨੰਬਰ 18)। ਪੁਰਾਣੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਛੱਡ ਦਿਓ: ਪ੍ਰਤੀ ਕੰਸਾਈਨਮੈਂਟ ₹1,500 ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੰਸਾਈਨੀ ₹750 ਤੱਕ ਦੇ ਭਾੜੇ ਦੀ ਛੋਟ 18 ਜੁਲਾਈ 2022 ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ (ਅਧਿਸੂਚਨਾ 04/2022)। ਕਈ ਬਲੌਗ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਛੋਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਿਨਾਂ ਕਾਗਜ਼ ਨਹੀਂ: ਬਿਲਟੀ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਬਣੇਗੀ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿੱਲ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਛੋਟ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ।

ਈਂਧਣ ਸਮੇਤ ਗੁਡਜ਼ ਕੈਰਿਜ ਕਿਰਾਏ ਉੱਤੇ ਦੇਣੀ (ਹੈਡਿੰਗ 9966) ਅਧਿਸੂਚਨਾ 15/2025, ਲੜੀ ਨੰਬਰ 10(ia) ਤਹਿਤ ਸੀਮਤ ITC ਨਾਲ 5% ਉੱਤੇ, ਜਾਂ 22 ਸਤੰਬਰ 2025 ਤੋਂ 18% ਉੱਤੇ (ਪਹਿਲਾਂ 12%) ਲੱਗਦੀ ਹੈ। GTA ਭਾੜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਲ ਦੀ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ (ਹੈਡਿੰਗ 9967), ਅਧਿਸੂਚਨਾ 11/2017 ਤਹਿਤ 18% ਉੱਤੇ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ Bilty ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰ ਲਈ: ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ 18% GST ਵਾਲੀ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਸੇਵਾ ਹੈ (ਹੈਡਿੰਗ 9983, ਅਧਿਸੂਚਨਾ 11/2017, ਲੜੀ ਨੰਬਰ 21(ii))। ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋਣ ਤੇ, ਟੈਕਸਯੋਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਤੇ ਉਹ GST ਤੁਹਾਡਾ ITC ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡੀਜ਼ਲ ਹੁਣ GST ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਉੱਤੇ ITC ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਈਂਧਣ ਬਿੱਲ ਉੱਤੇ GST ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਟਰੱਕ, ਟਾਇਰ ਜਾਂ ਸਪੇਅਰ ਪਾਰਟਸ ਦੀਆਂ GST ਦਰਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸ ਦੀ ਦਰ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਜਾਂ ਸਪਲਾਇਰ ਦੇ ਬਿੱਲ ਤੋਂ ਜਾਂਚੋ।

ਇਹ ਸਵਾਲ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵੇਖੋ: 1. ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਗੁਡਜ਼ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਏਜੰਸੀ ਹੋ, ਯਾਨੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਉੱਤੇ ਬਿਲਟੀ / LR ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਬਿਲਟੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਛੋਟ ਵਾਲੀ ਹੈ। 2. ਕੀ ਮਾਲ ਛੋਟ ਵਾਲੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੈ (ਖੇਤੀ ਉਪਜ, ਦੁੱਧ, ਲੂਣ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ)? ਤਾਂ ਛੋਟ ਹੈ। 3. ਕੀ ਸੇਵਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਛੋਟ ਹੈ। 4. ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਸ ਸਾਲ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਵਿਕਲਪ ਭਰਿਆ? ਜੇ ਫਾਰਵਰਡ ਚਾਰਜ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਰਿਵਰਸ ਚਾਰਜ ਵਿੱਚ 5% ਭਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿੱਲ ਉੱਤੇ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਫਾਰਵਰਡ ਚਾਰਜ ਚੁਣਿਆ, ਤਾਂ 5% (ITC ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਜਾਂ 18% (ITC ਸਮੇਤ) ਲਾਓ, ਅਤੇ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਮੰਗੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਬਿੱਲ ਉੱਤੇ ਛਾਪੋ। ₹50,000 ਦੇ ਭਾੜੇ ਉੱਤੇ ਉਦਾਹਰਨ: 5% ਉੱਤੇ ਟੈਕਸ ₹2,500 (ਕੁੱਲ ₹52,500); 18% ਉੱਤੇ ₹9,000 (ਕੁੱਲ ₹59,000)। ਉੱਚੀ ਦਰ ਤਾਂ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ITC ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਰਕਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ 18% ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲੈ ਸਕਣ। 1 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ ਦੀ ਵਿੰਡੋ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਆਪਣੇ ਟੈਕਸ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਵੇਖੋ। ਸਾਡਾ ਮੁਫ਼ਤ GST ਆਨ ਫ੍ਰੇਟ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਅਤੇ ਫ੍ਰੇਟ ਇਨਵੌਇਸ ਮੇਕਰ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਵਿਕਲਪ ਚੁਣੋ ਅਤੇ CGST, SGST ਤੇ IGST ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਖੋ।