काटा पावती (वेब्रिज स्लिप)
काटा पावती म्हणजे गाडी तोलल्यानंतर धरमकाट्यावरून (वेब्रिज) निघणारी चिठ्ठी. इंग्रजीत याला weighbridge slip किंवा weighment slip म्हणतात. त्यात गाडी नंबर, ग्रॉस (भरलेले) वजन, टेअर (रिकामे) वजन आणि मालाचे नेट वजन असते, आणि वजनावर भाडे लावताना हाच पुरावा असतो.
सविस्तर माहिती व कायदेशीर नियम
वेब्रिज म्हणजे जमिनीत बसवलेला मोठा प्लॅटफॉर्म काटा. गाडी त्यावर चढते आणि यंत्र एकूण वजन नोंदवते. त्यातून निघणाऱ्या चिठ्ठीला हिंदीत कांटा पर्ची म्हणतात, मराठीत काटा पावती.
पावतीवर साधारणपणे अनुक्रमांक, तारीख व वेळ, गाडी नंबर, वजन आणि अनेकदा पार्टी व मालाचे नाव असते. तीन वजने महत्त्वाची आहेत. ग्रॉस वजन: मालासह गाडी. टेअर वजन: रिकामी गाडी. नेट वजन: ग्रॉसमधून टेअर वजा केल्यावर मालाचे वजन. गाडी साधारणपणे दोनदा तोलली जाते, एकदा भरलेली आणि एकदा रिकामी.
हे तीन कारणांसाठी महत्त्वाचे आहे. पहिले, भाडे प्रति टन किंवा प्रति क्विंटल ठरलेले असेल तर पावतीतील नेट वजनच भाड्याच्या गणनेचा आधार आहे. दुसरे, नंतर घेणाऱ्याने तूट (शॉर्टेज) दावा केला तर चढवण्याची आणि उतरवण्याची पावती जुळवली जाते. तिसरे, ग्रॉस वजन सांगते की गाडी ओव्हरलोड तर नाही.
पावती तेव्हाच विश्वासार्ह जेव्हा ती वेब्रिज ऑपरेटरने पडताळलेल्या काट्यावर खऱ्या तोलातून छापली असेल; वैधमापनशास्त्र (Legal Metrology) कायद्यानुसार काट्यांची पडताळणी आणि शिक्का आवश्यक आहे. पावती कधीही बदलू नये, पुन्हा टाइप करू नये किंवा न तोलता बनवू नये, आणि आम्ही त्यासाठी कोणतेही टूल देत नाही.
Bilty ॲपमध्ये तुम्ही लोडवर वजन किलोमध्ये नोंदवू शकता, आणि भाडे प्रति टन किंवा क्विंटल असेल तर प्रमाण त्याच वजनावरून काढता येते. मूळ पावती बिल्टीसोबत ठेवा.
काटा पावती कशी काढायची
- भरलेली गाडी वेब्रिजच्या प्लॅटफॉर्मवर न्या आणि सर्व चाके त्यावर ठेवून थांबा.
- ऑपरेटरला गाडी नंबर आणि पार्टी किंवा मालाचे नाव सांगा; ऑपरेटर पावती छापतो (ग्रॉस वजन).
- उतरवल्यानंतर त्याच काट्यावर रिकामी गाडी तोला, टेअर वजनाची पावती मिळेल.
- नेट वजन = ग्रॉस − टेअर. दोन्ही मूळ पावत्या बिल्टीसोबत ठेवा.
भारतीय मालवाहतुकीचे प्रत्यक्ष उदाहरण
"पिठाचा ट्रक गिरणीवर भरलेला तोलला: ग्रॉस 28,400 किलो. उतरवल्यानंतर रिकामा तोलला: टेअर 9,900 किलो. नेट वजन 28,400 − 9,900 = 18,500 किलो म्हणजे 18.5 टन. ठरलेले भाडे ₹1,200 प्रति टन असेल तर भाडे 18.5 × 1,200 = ₹22,200 (आकडे समजावण्यासाठी आहेत)."
महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे
काटा पावतीचा इंग्रजीत अर्थ काय?
Weighbridge slip किंवा weighment slip: काट्यावरून निघालेली गाडीच्या वजनाची छापील पावती.
ग्रॉस, टेअर आणि नेट वजनात काय फरक?
ग्रॉस म्हणजे मालासह गाडी, टेअर म्हणजे रिकामी गाडी, आणि नेट = ग्रॉस − टेअर म्हणजे मालाचे वजन.
काटा पावतीचे ॲप किंवा फॉरमॅट असते का?
पावती काट्याच्या स्वतःच्या सॉफ्टवेअरने छापली जाते आणि तिचा स्वतःचा फॉरमॅट असतो. ती खऱ्या तोलातूनच यायला हवी, म्हणून आम्ही पावती जनरेटर देत नाही. Bilty मध्ये तुम्ही लोडवर वजन नोंदवता.
यासाठी मोफत टूल आणि फीचर
इतर उपयुक्त वाहतूक संज्ञा:
Bilty ने तुमच्या मालवाहतूक ऑफिसचे काम ऑटोमेट करा
नियमानुसार बिल्ट्या तयार करा, पार्टी लेजर ट्रॅक करा आणि गाड्यांचा खर्च सांभाळा.