భారతీయ రోడ్డు రవాణా & లాజిస్టిక్స్ పదకోశం
భారతీయ రోడ్డు రవాణా కాంట్రాక్టర్లు, ఫ్రైట్ బ్రోకర్లు మరియు ఫ్లీట్ అకౌంటెంట్ల కోసం ప్రామాణిక గైడ్. లారీ రసీదు (LR), రివర్స్ ఛార్జ్ (RCM), సెక్షన్ 194C మరియు ఈ-వే బిల్లుల చట్టపరమైన నిబంధనలను సులభంగా అర్థం చేసుకోండి.
Freight Billing
హమాలీ (లోడింగ్ మరియు అన్‌లోడింగ్ కూలీ)
హమాలీ అంటే సరుకును లారీలోకి ఎక్కించడానికి మరియు దించడానికి ఇచ్చే శ్రమ కూలీ. ఆంగ్లంలో దీనిని porterage లేదా loading and unloading labour charges అంటారు. ముందుగా ఒప్పందం కుదిరితే తప్ప సాధారణంగా ఇది లారీ బాడిగలో భాగం కాదు.
ఫ్రైట్ అడ్వాన్స్ & బ్యాలెన్స్ ఫ్రైట్ (Freight Advance & Balance)
ఫ్రైట్ అడ్వాన్స్ అనేది డీజిల్ మరియు టోల్ ఖర్చుల కోసం లారీ బయలుదేరే ముందు లేదా ఆ సమయంలో చెల్లించే ముందస్తు బాడిగ. బ్యాలెన్స్ ఫ్రైట్ అనేది అడ్వాన్స్ పోను మిగిలిన మొత్తం, ఇది డెలివరీ సమయంలో లేదా POD అందిన తర్వాత చెల్లించబడుతుంది.
To Pay vs Paid vs TBB (To Be Billed) - బాడిగ చెల్లింపు నిబంధనలు
TBB అంటే "To Be Billed", అంటే బాడిగ వెంటనే వసూలు చేయబడదు, తర్వాత క్రెడిట్ ప్రాతిపదికన బిల్లు పంపబడుతుంది. To Pay అంటే సరుకు డెలివరీ సమయంలో స్వీకరించేవారు బాడిగ చెల్లించాలి. Paid అంటే పంపేవారు ముందే చెల్లించారని అర్థం. ఈ మూడు నిబంధనలు బాడిగ ఎవరు, ఎప్పుడు చెల్లించాలో స్పష్టంగా తెలియజేస్తాయి.
హాల్టింగ్ మరియు డిటెన్షన్ ఛార్జీలు (Halting & Detention Charges)
హాల్టింగ్ ఛార్జీలు (వీటిని డిటెన్షన్ అని కూడా అంటారు) అనేవి లోడింగ్ లేదా అన్‌లోడింగ్ కోసం అంగీకరించిన ఉచిత సమయానికి మించి లారీని నిలిపి ఉంచినప్పుడు పార్టీ లారీ యజమానికి చెల్లించే అదనపు పరిహారం మొత్తం. ఈ రేటు సాధారణంగా రోజుకు లేదా గంటకు ఒప్పందం ప్రకారం నిర్ణయించబడుతుంది మరియు బిల్టీ లేదా ఫ్రైట్ బిల్లులో జోడించబడుతుంది.
సరుకు కొరత & నష్టం క్లెయిమ్ (Shortage & Damage Claim)
సరుకు కొరత లేదా నష్టం క్లెయిమ్ అనేది సరుకు తక్కువగా, దెబ్బతిని లేదా పోయి చేరిందని కన్సైనర్ లేదా కన్సైనీ చేసే డిమాండ్. లోడ్ చేసిన మరియు డెలివరీ చేసిన సరుకును బిల్టీ, వేబ్రిడ్జ్ రశీదులు, లోడింగ్ స్లిప్ మరియు డెలివరీ రుజువు (POD)పై ఉన్న వ్యాఖ్యల ఆధారంగా సరిపోల్చి ఇది నిర్ణయించబడుతుంది.
డిటెన్షన్ మరియు డెమరేజ్ (Detention & Demurrage)
డిటెన్షన్ అనేది అంగీకరించిన ఉచిత సమయానికి మించి లారీ లేదా కంటైనర్‌ను నిలిపి ఉంచినందుకు విధించే ఆలస్య రుసుము. డెమరేజ్ అనేది పోర్ట్, రైల్వే యార్డ్ లేదా టెర్మినల్ వద్ద సరుకులు లేదా కంటైనర్లు ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉన్నప్పుడు విధించే చార్జీ. రోడ్డు రవాణాలో హాల్టింగ్ చార్జీలు డిటెన్షన్‌తో సమానం.
FTL వర్సెస్ PTL (ఫుల్ లారీ లోడ్ / పార్ట్ లారీ లోడ్)
FTL (Full Truck Load) అంటే ఒకే కస్టమర్ మొత్తం లారీని బుక్ చేసుకుని, లారీ ఎంత నిండినా మొత్తం లారీకి బాడిగ చెల్లించడం. PTL (Part Truck Load లేదా LTL) అంటే బహుళ కస్టమర్లు ఒకే లారీని పంచుకుని, వారు ఉపయోగించే బరువు లేదా స్థలానికి మాత్రమే బాడిగ చెల్లించడం.
రిటర్న్ లోడ్ (బ్యాక్ లోడ్ / Return Load)
రిటర్న్ లోడ్ (బ్యాక్ లోడ్) అంటే లారీ మొదటి సరుకును డెలివరీ చేసిన తర్వాత ఖాళీగా తిరిగి రాకుండా తిరుగు ప్రయాణంలో తెచ్చే సరుకు. రిటర్న్ లోడ్ ఛార్జీలు సాధారణంగా వెళ్లే ట్రిప్ కంటే తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఇది ఖాళీ రన్‌ను ఆదాయంగా మారుస్తుంది మరియు లారీ యజమాని లాభానికి కీలకం.
డెడ్ ఫ్రైట్ (Dead Freight)
డెడ్ ఫ్రైట్ అనేది బుక్ చేయబడి కానీ ఉపయోగించని లారీ స్థలానికి లేదా సామర్థ్యానికి పార్టీ చెల్లించే రవాణా ఛార్జీ (ఫ్రైట్). ఉదాహరణకు ఫుల్ ట్రక్ బుక్ చేసి తక్కువ సరుకు ఇచ్చినా, లేదా లారీ వచ్చాక క్యాన్సిల్ చేసినా ఇది వసూలు చేస్తారు. ఇది యజమాని నష్టాన్ని భర్తీ చేస్తుంది.
ఫ్రైట్ బేసిస్ (ఫిక్స్‌డ్ / టన్నుకు / క్వింటాల్‌కు)
ఫ్రైట్ బేసిస్ అంటే రవాణా ఛార్జీలను ఎలా లెక్కిస్తారు అనేది: మొత్తం ట్రిప్‌కు ఒకే స్థిర మొత్తం (ఫిక్స్‌డ్), సరుకు టన్నుకు లేదా క్వింటాల్‌కు ఒక రేటు, లేదా కిలో, ప్యాకేజీ లేదా కి.మీ.కి రేటు. ట్రిప్‌కు ముందే దీన్ని నిర్ణయిస్తారు.
పార్టీ లెడ్జర్ (ఖాతా స్టేట్‌మెంట్ / Party Ledger)
పార్టీ లెడ్జర్ అనేది ఒక పార్టీ (కస్టమర్) యొక్క రన్నింగ్ ఖాతా: వారికి ఇచ్చిన ప్రతి ఫ్రైట్ బిల్లు డెబిట్, అందుకున్న ప్రతి పేమెంట్ లేదా క్రెడిట్ నోట్ క్రెడిట్, మరియు బ్యాలెన్స్ వారు మీకు ఎంత ఇవ్వాలో చూపుతుంది.
బకాయిలు & ఏజింగ్ (Outstanding & Ageing)
ఔట్‌స్టాండింగ్ అంటే పార్టీలు మీకు ఇంకా చెల్లించాల్సిన మొత్తం బాకీ. ఏజింగ్ అంటే ఆ బాకీ ఎన్ని రోజుల నుండి పెండింగ్‌లో ఉందో వర్గీకరించడం (ఉదా. 0 నుండి 15 రోజులు, 16 నుండి 30 రోజులు మరియు 30 రోజులకు పైగా), తద్వారా పాత బాకీలను ముందుగా వసూలు చేసుకోవచ్చు.
లారీ కిరాయి (Lorry Hire / Gaadi Bhada)
ఒక ట్రిప్ కోసం ట్రాన్స్‌పోర్ట్ బ్రోకర్ మార్కెట్ లారీ యజమానికి చెల్లించడానికి ఒప్పందం చేసుకున్న మొత్తం అద్దె.
Transit Documents
కాంటా పర్చి (Weighbridge Slip)
కాంటా పర్చి అనేది లారీని తూకం వేసిన తర్వాత వేబ్రిడ్జ్ (ధర్మకాంటా) ద్వారా ముద్రించబడే స్లిప్. ఆంగ్లంలో దీనిని weighbridge slip లేదా weighment slip అంటారు. ఇందులో వాహనం నంబర్, స్థూల బరువు (Gross), ఖాళీ బరువు (Tare) మరియు సరుకు నికర బరువు (Net) ఉంటాయి.
కన్సైనర్ వర్సెస్ కన్సైనీ (Consignor vs Consignee)
కన్సైనర్ (Consignor) అంటే సరుకును పంపించే వ్యక్తి; కన్సైనీ (Consignee) అంటే సరుకును స్వీకరించే వ్యక్తి. ఇద్దరి పేర్లు బిల్టీపై ఉంటాయి, మరియు రవాణాదారు సరుకును కన్సైనీకి అప్పగిస్తారు.
బిల్టీ (లారీ రశీదు / LR)
బిల్టీ (దీనిని bilti లేదా builty అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది లారీ రశీదు (LR) లేదా కన్సైన్‌మెంట్ నోట్‌కు ఉపయోగించే సాధారణ భారతీయ వ్యాపార పదం. రోడ్డు మార్గంలో సరుకు రవాణా కోసం తీసుకున్నప్పుడు ట్రాన్స్‌పోర్టర్ ఇచ్చే అధికారిక పత్రం ఇది. ఎవరు, ఏమి, ఎవరికి, ఏ లారీలో మరియు ఏ బాడిగ నిబంధనలపై పంపారో ఇది నమోదు చేస్తుంది.
LR / GR (లారీ రశీదు / సరుకు రశీదు)
LR అంటే Lorry Receipt (లారీ రశీదు) మరియు GR అంటే Goods Receipt (సరుకు రశీదు). రెండూ బిల్టీకి ఇతర పేర్లు: రోడ్డు ద్వారా సరుకు రవాణా కోసం సరుకును స్వీకరించేటప్పుడు రవాణాదారు ఇచ్చే పత్రం. ఏ పేరు ఉపయోగిస్తారనేది ప్రాంతం మరియు రవాణాదారుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందులోని విషయాలు ఒక్కటే: కన్సైనర్, కన్సైనీ, సరుకు, వాహనం మరియు బాడిగ నిబంధనలు.
లోడింగ్ స్లిప్ (Loading Slip)
లోడింగ్ స్లిప్ అనేది లోడింగ్ పాయింట్ వద్ద ఇచ్చే పత్రం, ఇందులో లారీలో ఏమి లోడ్ చేశారో నమోదు చేయబడుతుంది: పార్టీ, సరుకు, ప్యాకేజీలు లేదా బరువు, వాహనం నంబర్, తేదీ మరియు సమయం, అలాగే లోడ్ చేసిన వ్యక్తి సంతకం లేదా ముద్ర. సాధారణంగా దీని ఆధారంగానే బిల్టీని నింపుతారు.
డెలివరీ చలాన్ (Delivery Challan)
డెలివరీ చలాన్ అనేది అమ్మకపు ఇన్వాయిస్ లేకుండా సరుకులు వెళ్లేటప్పుడు (ఉదాహరణకు జాబ్ వర్క్, స్టాక్ బదిలీ లేదా ఆమోదం కోసం పంపిన సరుకులు) సరుకులతో పాటు ఉండే పత్రం. జీఎస్టీ రూల్ 55 ప్రకారం ఇది సీరియల్ నంబర్‌తో ఉండాలి మరియు మూడు కాపీలలో తయారు చేయాలి: కన్సైనీ, రవాణాదారు మరియు కన్సైనర్ కోసం. ఇది ట్రాఫిక్ ఇ-చలాన్ కాదు.
ఇన్వాయిస్ వర్సెస్ బిల్టీ (Invoice vs Bilty)
ఇన్వాయిస్ అనేది ఒక బిల్లు: విక్రేత సరుకు కోసం ఇచ్చే బిల్లు, లేదా రవాణాదారు బాడిగ కోసం ఇచ్చే బిల్లు. బిల్టీ అనేది సరుకును తీసుకెళ్లడానికి రవాణాదారు ఇచ్చే రశీదు మరియు రవాణా ఒప్పందం. సరుకు రవాణా కోసం స్వీకరించబడిందని బిల్టీ నిరూపిస్తుంది; ఇన్వాయిస్ డబ్బు చెల్లింపును కోరుతుంది. లారీ సాధారణంగా సరుకు ఇన్వాయిస్, బిల్టీ మరియు ఈ-వే బిల్లులను కలిపి తీసుకెళ్తుంది.
ఓనర్స్ రిస్క్ / క్యారియర్స్ రిస్క్ (Owner's Risk / Carrier's Risk)
బిల్టీపై, "at owner's risk" అంటే రవాణాలో సరుకు నష్టం లేదా పాడైపోయే ప్రమాదాన్ని సరుకు యజమాని భరిస్తారని అర్థం, అదే "at carrier's risk" అంటే రవాణాదారు భరిస్తారని అర్థం. ఇది బిల్టీపై ముద్రించిన లేదా టిక్ చేసిన ఒక నిబంధన. దీని చట్టపరమైన ప్రభావం ఒప్పందం మరియు చట్టంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
POD (డెలివరీ రుజువు / Proof of Delivery)
సరుకు సరైన స్థితిలో డెలివరీ అయిందని ధృవీకరిస్తూ, కన్సైనీ (గ్రహీత) సంతకం మరియు స్టాంప్ చేసిన కన్సైన్‌మెంట్ నోట్ కాపీ.
ఈ-వే బిల్లు (E-Way Bill / Electronic Way Bill)
₹50,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన సరుకుల రవాణా కోసం జీఎస్టీ పోర్టల్‌లో తప్పనిసరిగా రూపొందించాల్సిన ఎలక్ట్రానిక్ పాస్.
Legal & Tax
కన్సైన్‌మెంట్ నోట్ (GTA Consignment Note)
కన్సైన్‌మెంట్ నోట్ అనేది రోడ్డు ద్వారా రవాణా చేసే ప్రతి సరుకు కోసం గూడ్స్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఏజెన్సీ (GTA) జారీ చేసే పత్రం. జీఎస్టీ నిబంధనల ప్రకారం ఇందులో కన్సైనర్, కన్సైనీ, వాహనం నంబర్, సరుకు, బయలుదేరే స్థలం, చేరే స్థలం మరియు జీఎస్టీ ఎవరు చెల్లించాలో స్పష్టంగా ఉండాలి. నిత్య వాడుకలో ఇది బిల్టీ లేదా LR తో సమానం.
ఫార్వర్డ్ ఛార్జ్ (GTA స్వయంగా GST విధించడం / Forward Charge)
ఫార్వర్డ్ ఛార్జ్ కింద, ఒక సాధారణ సరఫరాదారు మాదిరిగానే గూడ్స్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఏజెన్సీ (GTA) తన సరుకు రవాణా ఇన్వాయిస్‌పై స్వయంగా GSTని విధించి ప్రభుత్వానికి చెల్లిస్తుంది. GTA ఇన్‌పుట్ టాక్స్ క్రెడిట్ (ITC)తో 18% (22 సెప్టెంబర్ 2025 నుండి, అంతకుముందు 12%) లేదా ITC లేకుండా 5% ఎంచుకోవచ్చు. దీనికి ప్రత్యామ్నాయం రివర్స్ ఛార్జ్, ఇక్కడ గ్రహీత పన్ను చెల్లిస్తారు.
Annexure V (GTA ఫార్వర్డ్ ఛార్జ్ ఎంపిక)
Annexure V అనేది గూడ్స్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఏజెన్సీ (GTA) తానే స్వయంగా GST విధించేందుకు ఫార్వర్డ్ ఛార్జ్‌ను ఎంచుకోవడానికి GST పోర్టల్‌లో దాఖలు చేసే డిక్లరేషన్. ఇది సాధారణంగా ఆర్థిక సంవత్సరానికి ముందు జనవరి 1 మరియు మార్చి 31 మధ్య దాఖలు చేయబడుతుంది మరియు GTA Annexure VI దాఖలు చేసి ఉపసంహరించుకునే వరకు కొనసాగుతుంది.
10 లారీల వరకు ఉన్న యజమానులకు TDS డిక్లరేషన్
సంవత్సరంలో ఏ సమయంలోనైనా పది సరుకు వాహనాల వరకు మాత్రమే కలిగి ఉన్న ట్రాన్స్‌పోర్టర్, చెల్లింపుదారునికి తమ PANతో కూడిన వ్రాతపూర్వక డిక్లరేషన్ ఇవ్వవచ్చు; అప్పుడు చెల్లింపుదారుడు వారికి చెల్లించే ఫ్రైట్‌పై TDS మినహాయించరు. ఈ డిక్లరేషన్ సాధారణంగా సంవత్సరానికి ఒకసారి తీసుకుని రికార్డులలో ఉంచుతారు.
GST ఇన్వాయిస్ (పన్ను ఇన్వాయిస్ / Tax Invoice)
GST ఇన్వాయిస్ లేదా టాక్స్ ఇన్వాయిస్ అనేది సరుకులు లేదా సేవల కోసం రిజిస్టర్డ్ సరఫరాదారు జారీ చేసే బిల్లు, ఇది పన్ను విధించదగిన విలువను మరియు వసూలు చేసిన GSTని చూపుతుంది. ట్రాన్స్‌పోర్టర్‌కు ఇది ఫ్రైట్ బిల్లు: దీనిలో GSTIN, సీరియల్ నంబర్, SAC కోడ్, CGST మరియు SGST లేదా IGST మొత్తాలు మరియు సరఫరా స్థలం ఉంటాయి.
HSN కోడ్ (సరుకులు / HSN Code)
HSN అంటే Harmonised System of Nomenclature: సరుకులను గుర్తించే ప్రామాణిక సంఖ్యా కోడ్, ఇది GSTలో ఇన్వాయిస్‌లు మరియు రిటర్న్‌లలో ఉపయోగించబడుతుంది. HSN సరుకుల కోసం; రవాణా వంటి సేవలకు బదులుగా SAC కోడ్ ఉపయోగించబడుతుంది. సరుకులు తెలిసినప్పుడు ట్రాన్స్‌పోర్టర్ బిల్టీపై HSN రాయవచ్చు.
క్రెడిట్ నోట్ (రవాణా బిల్లింగ్ / Credit Note)
క్రెడిట్ నోట్ అనేది ఇంతకుముందు జారీ చేసిన ఇన్వాయిస్ మొత్తాన్ని తగ్గించడానికి సరఫరాదారు జారీ చేసే పత్రం; ఉదాహరణకు ఫ్రైట్‌లో కొంత భాగం రద్దు చేయబడినప్పుడు, ఎక్కువ రేటు వేసినప్పుడు లేదా షార్టేజ్ కట్ అయినప్పుడు. ఇది పార్టీ చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు GST పన్నును సర్దుబాటు చేస్తుంది.
GSTIN (GST గుర్తింపు సంఖ్య)
GSTIN అనేది ప్రతి GST-రిజిస్టర్డ్ వ్యాపారానికి ఇవ్వబడే 15 అక్షరాల నంబర్. మొదటి రెండు అంకెలు రాష్ట్ర కోడ్, తర్వాతి పది PAN, 13వది ఆ రాష్ట్రంలో రిజిస్ట్రేషన్ల సంఖ్య, 14వది Z మరియు 15వది చెక్ క్యారెక్టర్. ఇది బిల్టీలు మరియు ఇన్వాయిస్లపై తప్పనిసరిగా ఉండాలి.
GST రాష్ట్ర కోడ్ (GST State Code)
GST రాష్ట్ర కోడ్ అనేది ప్రతి GSTIN ప్రారంభంలో ఉండే రెండంకెల సంఖ్య, ఇది రిజిస్ట్రేషన్ యొక్క రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాన్ని సూచిస్తుంది (ఉదా. గుజరాత్‌కు 24, మహారాష్ట్రకు 27 మరియు రాజస్థాన్‌కు 08).
సప్లై స్థలం (Place of Supply)
సప్లై స్థలం అంటే GST కింద సరుకులు లేదా సేవల సరఫరా జరిగినట్లు పరిగణించబడే ప్రదేశం. ఇది సప్లై అంతర్-రాష్ట్రమా లేదా రాష్ట్రం లోపలా అనేది మరియు CGST+SGST లేదా IGST విధించాలా అనేది నిర్ణయిస్తుంది. రిజిస్టర్డ్ పార్టీకి ఫ్రైట్ ఇన్వాయిస్‌లో ఇది సాధారణంగా ఆ పార్టీ ఉన్న ప్రదేశం.
CGST, SGST మరియు IGST
CGST (కేంద్ర GST) మరియు SGST (రాష్ట్ర GST) అనేవి ఒకే రాష్ట్రంలో జరిగే సప్లైపై GST యొక్క రెండు సమాన భాగాలు. IGST (ఇంటిగ్రేటెడ్ GST) అనేది రెండు రాష్ట్రాల మధ్య జరిగే సప్లైపై ఒకే పన్ను. ఉదాహరణకు 18% GST అనేది రాష్ట్రం లోపల 9% CGST + 9% SGST, లేదా రాష్ట్రాల మధ్య 18% IGST అవుతుంది.
GST కింద ఇ-ఇన్‌వాయిసింగ్ (IRN / E-Invoicing)
ఇ-ఇన్‌వాయిసింగ్ అనేది ప్రభుత్వ ఇన్వాయిస్ రిజిస్ట్రేషన్ పోర్టల్‌లో ప్రతి B2B ఇన్వాయిస్‌ను నమోదు చేసి, ఇన్వాయిస్ రిఫరెన్స్ నంబర్ (IRN) మరియు QR కోడ్‌ను పొందే విధానం. గూడ్స్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఏజెన్సీలు (GTA) ఇ-ఇన్‌వాయిసింగ్ నుండి మినహాయించబడ్డాయి, అయినప్పటికీ సాధారణ GST ఇన్వాయిస్‌లను జారీ చేస్తాయి.
సరుకు రవాణా వాహనాల ప్రిజంప్టివ్ పన్ను (సెక్షన్ 58)
ప్రిజంప్టివ్ టాక్సేషన్ ద్వారా గరిష్టంగా పది సరుకు వాహనాలు ఉన్న యజమాని సంక్లిష్టమైన లెక్కల పుస్తకాలు లేకుండా వాహనానికి నిర్ణీత ఆదాయాన్ని ప్రకటించవచ్చు. ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 లోని సెక్షన్ 58(2) ప్రకారం, హెవీ వెహికల్‌కు GVW టన్నుకు నెలకు ₹1,000, ఇతర వాహనాలకు నెలకు ₹7,500 ఆదాయంగా పరిగణిస్తారు.
GTA (గూడ్స్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఏజెన్సీ / Goods Transport Agency)
రోడ్డు మార్గంలో సరుకు రవాణా సేవలు అందిస్తూ, అధికారిక కన్సైన్‌మెంట్ నోట్ (బిల్టీ) జారీ చేసే ఏదైనా వ్యాపార సంస్థ లేదా వ్యక్తి.
RCM (రివర్స్ ఛార్జ్ మెకానిజం / Reverse Charge Mechanism)
రవాణాదారుడికి బదులుగా, రవాణా సేవలను పొందే క్లయింట్ లేదా పార్టీ నేరుగా ప్రభుత్వానికి జీఎస్టీ చెల్లించే విధానం.
SAC కోడ్ 9965 మరియు 9967 (SAC Code 9965 vs 9967)
రవాణా ఇన్వాయిస్లపై రోడ్డు రవాణా మరియు సంబంధిత సరుకు నిర్వహణ సేవలను వర్గీకరించడానికి ఉపయోగించే సర్వీస్ అకౌంటింగ్ కోడ్‌లు (SAC).
ట్రాన్స్‌పోర్టర్లపై సెక్షన్ 194C TDS (ప్రస్తుతం సెక్షన్ 393)
కాంట్రాక్టర్లకు రవాణా ఛార్జీలు చెల్లించేటప్పుడు కార్పొరేట్ కంపెనీలు మూలం వద్ద మినహాయించే ఆదాయపు పన్ను (TDS).
Fleet Operations
ట్రిప్ షీట్ / ట్రిప్ రిజిస్టర్ (Trip Sheet)
ట్రిప్ షీట్ అనేది లారీ యొక్క ఒక ట్రిప్ రికార్డు: తేదీ, రూట్, పార్టీ, LR నంబర్లు, సంపాదించిన బాడిగ, మరియు డీజిల్, టోల్ మరియు డ్రైవర్ అడ్వాన్స్ వంటి ప్రయాణ ఖర్చులు. ఖర్చుల తర్వాత ప్రతి ట్రిప్ నుండి అసలు ఎంత లాభం వచ్చిందో తెలుసుకోవడానికి యజమానులు మరియు బ్రోకర్లు దీనిని ఉపయోగిస్తారు.
ODC (పరిమాణం మించిన సరుకు - Over Dimensional Cargo)
ODC అంటే Over Dimensional Cargo: ఒక సాధారణ లారీకి అనుమతించబడిన కొలతల కంటే ఎక్కువ పొడవు, వెడల్పు లేదా ఎత్తు ఉండే సరుకులు (ఉదాహరణకు టర్బైన్లు, బాయిలర్లు, భారీ పైపులు). ODC కోసం ప్రత్యేక ట్రైలర్లు మరియు అనుమతులు అవసరం, మరియు దీనికి ఈ-వే బిల్లు చెల్లుబాటు ప్రతి 20 కి.మీ.కు 1 రోజు.
రవాణా కమిషన్ ఏజెంట్
రవాణా కమిషన్ ఏజెంట్ సరుకు ఉన్న పార్టీలను మరియు లారీ ఉన్న యజమానులను కలిపి కమీషన్ సంపాదిస్తారు, సాధారణంగా శాతంగా లేదా ప్రతి లోడుకు నిర్ణీత మొత్తంగా. ఏజెంట్ సరుకును స్వయంగా రవాణా చేయరు మరియు క్యారియర్‌గా బిల్టీని జారీ చేయరు.
ట్రాన్స్‌పోర్టర్ వర్సెస్ బ్రోకర్
ట్రాన్స్‌పోర్టర్ సరుకులను చేరవేసే బాధ్యత తీసుకుంటారు, బిల్టీ జారీ చేస్తారు మరియు సొంత లేదా అద్దె లారీల ద్వారా ఫ్రైట్ బిల్లు వేస్తారు. బ్రోకర్ పార్టీ మరియు లారీ యజమాని మధ్య లారీని సమకూర్చి వ్యత్యాసం లేదా కమిషన్ సంపాదిస్తారు. చాలా సంస్థలు రెండూ చేస్తుంటాయి, అందుకే GST పరంగా ఈ తేడా ముఖ్యం.
ట్రక్ యజమాని (లారీ ఓనర్)
ట్రక్ యజమాని (లారీ ఓనర్) అంటే ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సరుకు రవాణా వాహనాలను కలిగి ఉండి, బ్రోకర్ లేదా ట్రాన్స్‌పోర్టర్ ద్వారా సరుకు రవాణా చేసి లారీ హైర్ సంపాదించే వ్యక్తి. వాహన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ (RC) పై పేరున్న వ్యక్తే యజమాని. చిన్న యజమానులకు తరచుగా పది కంటే తక్కువ లారీలు ఉంటాయి.
మున్షీ (ట్రాన్స్‌పోర్ట్ క్లర్క్)
మున్షీ అంటే ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఆఫీస్‌లో బిల్టీలు రాసే, లెక్కల పుస్తకాలు నిర్వహించే, లారీ ట్రిప్పులను ట్రాక్ చేసే, ఫ్రైట్ వసూలు చేసే మరియు రోజువారీ డాక్యుమెంటేషన్ చూసే క్లర్క్ లేదా అకౌంటెంట్. చిన్న ట్రాన్స్‌పోర్ట్ సంస్థల్లో ప్రతి పార్టీ మరియు ఖాతా గురించి క్షుణ్ణంగా తెలిసిన వ్యక్తి మున్షీయే.
టార్పాలిన్ (తిర్పాల్ / Tarpaulin)
టార్పాలిన్ (తిర్పాల్) అనేది ఓపెన్ లారీలో సరుకును వర్షం, ధూళి మరియు ఎండ నుండి రక్షించడానికి కప్పే మందపాటి వాటర్‌ప్రూఫ్ పట్టా. బస్తాలు లేదా లూజ్ సరుకును మోసుకెళ్లే ఓపెన్ బాడీ లారీలకు టార్పాలిన్ అనేది లోడ్ రక్షణలో భాగం మరియు సాధారణంగా లారీ యజమాని అందిస్తారు.
డ్రైవర్ భత్యం (Driver Bhatta)
డ్రైవర్ భత్యం (బత్తా) అనేది లారీ డ్రైవర్‌కు జీతం లేదా ట్రిప్ పేమెంట్‌కు అదనంగా రోడ్డుపై భోజనం, టీ మరియు ఇతర ఖర్చుల కోసం ఇచ్చే రోజువారీ లేదా ట్రిప్ అలవెన్స్. యజమాని మరియు డ్రైవర్ మధ్య ఒప్పందం ద్వారా మొత్తం నిర్ణయించబడుతుంది.
RC (వాహన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్)
RC అనేది RTO జారీ చేసే వాహన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ (Registration Certificate). ఇందులో రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ (నంబర్ ప్లేట్), యజమాని పేరు, చాసిస్ మరియు ఇంజిన్ నంబర్లు, వాహన తరగతి, లోడ్ మరియు ఖాళీ బరువు, రిజిస్ట్రేషన్ తేదీ నమోదు చేయబడతాయి. చెల్లుబాటు అయ్యే RC లేకుండా వాహనం పబ్లిక్ రోడ్డుపై చట్టబద్ధంగా నడవలేదు.
ఫిట్‌నెస్ సర్టిఫికేట్ (FC)
రవాణా వాహనాన్ని తనిఖీ చేసి, అది రోడ్డుపై నడవడానికి అనుకూలంగా ఉందని (బ్రేకులు, లైట్లు, టైర్లు, బాడీ మరియు భద్రతా పరికరాలు) నిర్ధారించిన తర్వాత RTO జారీ చేసే పత్రమే ఫిట్‌నెస్ సర్టిఫికేట్ (FC). సరుకు రవాణా ట్రక్కు నడవడానికి చెల్లుబాటు అయ్యే FC ఉండాలి మరియు గడువు ముగిసేలోపు దాన్ని పునరుద్ధరించాలి.
నేషనల్ పర్మిట్ (సరుకు రవాణా వాహనం)
నేషనల్ పర్మిట్ సరుకు రవాణా ట్రక్కును భారతదేశంలో ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక పర్మిట్ లేకుండా రాష్ట్ర సరిహద్దులు దాటి సరుకును తీసుకెళ్లడానికి అనుమతిస్తుంది. ఇది సొంత రాష్ట్ర రవాణా శాఖ ద్వారా జారీ చేయబడుతుంది, దీనికి నిర్దిష్ట వ్యవధి మరియు ఫీజు ఉంటుంది. ఒకే రాష్ట్రంలో తిరిగే ట్రక్కులు రాష్ట్ర పర్మిట్‌ను ఉపయోగిస్తాయి.
PUC (పొల్యూషన్ అండర్ కంట్రోల్ సర్టిఫికేట్)
PUC అంటే పొల్యూషన్ అండర్ కంట్రోల్ (Pollution Under Control). వాహనం పొగ ఉద్గారాలను పరీక్షించి, అవి అనుమతించబడిన పరిమితిలో ఉన్నట్లు గుర్తించిన తర్వాత అధీకృత టెస్టింగ్ సెంటర్ జారీ చేసే సర్టిఫికేట్ ఇది. రోడ్డుపై నడిచే వాహనం తప్పనిసరిగా చెల్లుబాటు అయ్యే PUC ని కలిగి ఉండాలి మరియు గడువు ముగిసేలోపు పునరుద్ధరించాలి.
థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ (ట్రక్)
థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ అనేది భారతీయ రోడ్లపై నడిచే ప్రతి వాహనం తప్పనిసరిగా కలిగి ఉండవలసిన మోటారు బీమా. ఇది ఇతర వ్యక్తులకు కలిగే గాయం, మరణం లేదా ఆస్తి నష్టానికి యజమాని యొక్క చట్టపరమైన బాధ్యతను కవర్ చేస్తుంది, కానీ యజమాని స్వంత ట్రక్కుకు జరిగే నష్టాన్ని కవర్ చేయదు (దానికి కాంప్రహెన్సివ్ పాలసీ అవసరం).
GVW మరియు అన్‌లోడెన్ బరువు (ఖాళీ బరువు)
GVW అంటే గ్రాస్ వెహికల్ వెయిట్ (Gross Vehicle Weight): లోడ్‌తో సహా ట్రక్కు యొక్క గరిష్ట మొత్తం బరువు, ఇది తయారీదారుచే నిర్ణయించబడి RC పై నమోదు చేయబడుతుంది. అన్‌లోడెన్ బరువు (ULW) అనేది ఖాళీ ట్రక్కు బరువు. ఈ రెండింటి వ్యత్యాసమే ట్రక్ మోయడానికి నిర్దేశించిన సుమారు సరుకు బరువు.
ఓవర్‌లోడింగ్ మరియు యాక్సిల్ లోడ్
ఓవర్‌లోడింగ్ అంటే వాహనానికి అనుమతించబడిన పరిమితి కంటే ఎక్కువ బరువును తీసుకెళ్లడం; అది మొత్తం బరువులో (గ్రాస్ వెహికల్ వెయిట్ కంటే ఎక్కువ) లేదా ఒకే యాక్సిల్‌పై (యాక్సిల్ లోడ్ పరిమితి కంటే ఎక్కువ) కావచ్చు. ఇది మోటారు వాహనాల చట్టం ప్రకారం నేరం, జరిమానా పడుతుంది మరియు ట్రక్కు ముందుకు వెళ్లే ముందు అదనపు బరువును దించాల్సి రావచ్చు.
ఫాస్టాగ్ మరియు టోల్ (FASTag & Toll)
FASTag అనేది వాహనం విండ్‌స్క్రీన్‌పై అతికించే ఎలక్ట్రానిక్ టోల్ చెల్లింపు ట్యాగ్. ఇది టోల్ ప్లాజాల వద్ద స్కాన్ చేయబడుతుంది మరియు లింక్ చేయబడిన ప్రీపెయిడ్ ఖాతా లేదా వాలెట్ నుండి టోల్ తీసివేయబడుతుంది, కాబట్టి వాహనం నగదు చెల్లించడానికి ఆగాల్సిన అవసరం లేదు. ట్రక్కుల కోసం టోల్ అనేది రూట్ మరియు వాహన తరగతిపై ఆధారపడిన ప్రధాన ట్రిప్ ఖర్చు.
ఇ-చలాన్ (ట్రాఫిక్ జరిమానా)
ఇ-చలాన్ అనేది కెమెరా, హ్యాండ్‌హెల్డ్ పరికరం లేదా అధికారి ద్వారా గుర్తించబడిన ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనల కోసం (ఓవర్‌లోడింగ్, అతివేగం, చెల్లుబాటు అయ్యే పత్రాలు లేకపోవడం లేదా గడువు ముగిసిన PUC వంటివి) వాహనం రిజిస్టర్డ్ యజమానికి ఎలక్ట్రానిక్ పద్ధతిలో జారీ చేయబడే జరిమానా. ఇది SMS ద్వారా వస్తుంది లేదా ఆన్‌లైన్‌లో కనిపిస్తుంది మరియు ఆన్‌లైన్‌లో లేదా కోర్టులో చెల్లించబడుతుంది. ఇది GST డెలివరీ చలాన్ కాదు.